Eki 072011
 

Tanımı ve Önemi
Eğitici oyuncaklar, çocuklara erken yaşta kazandırılmak istenilen kavramları
(eşleştirme, farklı olanı bulma, parçaları birleştirme, gruplama, sıralama, ilişki kurma v.b.)
hem eğlendirici, hem de eğitici yöntemlerle çocuğa öğretmeye yardımcı olan oyuncaklardır.
Bebeklikten itibaren eğitici oyuncaklar, çocuğun gelişiminde önemli rol oynamaktadır.

Eğitici oyuncaklarla çocukların yalnızca bilişsel gelişimi değil, tüm gelişimleri
desteklenir. Buna göre eğitici oyuncaklar; çocukların bilişsel, dil ve öz bakım becerisini
desteklemek amacıyla sistemli bir şekilde geliştirilmiş, aynı zamanda sosyal-duygusal ve
motor becerilerinin gelişimini destekleyen, çocukların oynayarak öğrenmesini sağlayan
oyuncaklar olarak tanımlanır.
Eğitici oyuncaklar, çocukların gelişim seviyelerine göre farklılık gösterir. Örneğin; 0-3 yaşına kadar olan dönemde işitme, dokunma, görme duyularını uyaran mobiller, oyun
battaniyeleri v.b. oyuncaklar hazırlanabilir. Daha büyük yaşlardaki çocuklar için ise, tek
başına ya da grupla oynayabilecekleri tombalalar, dominolar, eşleştirme kartları, yap-bozlar
parça- bütün oyunları uygun olur.

Eğitici Oyuncaklar çocukların gelişimine Olan Etkisi
Oyuncaklar; zekâyı, hayal gücünü, duyuları geliştiren, bedensel, ruhsal, dil ve sosyal
gelişimi destekleyen materyallerdir.
Erken çocukluk döneminde çocuğun, simgeleri kullanma, algılama, yeni kavramlar
oluşturma gibi bilişsel becerilerinin ve tüm gelişimlerinin desteklenmesi için eğitici
oyuncakları kullanması yararlıdır.

Eğitici oyuncakların çocuğun gelişimine etkileri şöyle açıklanabilir.
Bilişsel gelişimin desteklenmesinde eğitici oyuncakların önemi;
 Çocuğun düşünme, bilme, algılama, tanıma, soyutlama, gruplama, kavram
geliştirme, hatırlama gücü, akıl yürütme, akılda tutma, dikkatini yoğunlaştırma,
organlar arası eşgüdüm, problem çözme, yaratıcılık, gibi pek çok becerinin
gelişmesini sağlar.
 Eğitici oyuncaklarla çocuklar, olaylar ve objeler, neden-sonuç ilişkileri,
benzerlik, parça- bütün gibi ilişkiler kurarak veya onların belli bir özellik ya da
oluş sırasına göre sıralayarak, gruplayarak zihinsel yeteneklerini geliştirirler.

 Problemlere deneme- yanılma yoluyla çözümler bulmasını sağlar.
 Eğitici oyuncaklar, çocukların çeşitli renk, boyut ve şekil kavramlarına, sayısal,
yazınsal kavramlardan haberdar olmalarına yardımcı olurlar.
 Çocuk oyuncakları sayesinde eşyaların mekândaki durumlarını da tanır. (orada,
arkada, yanda v.b) yani çocukta mekân kavramı gelişir.
Dil gelişiminin desteklenmesinde eğitici oyuncakların önemi;
 Grupla oynanan eğitici oyuncaklar çocukların birbirleri ile iletişim kurmalarını
sağlar. Bu da çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerinin gelişimine katkı
sağlar.
 Çocuğun dil gelişimini desteklemek için hazırlanmış eğitici oyuncaklarla çocuk,
yeni kelimeler öğrenir, bir durumu ya da olayı anlatma, soru sorma, cevap verme
becerileri geliştirir.
 Verilen görsel ya da sözel ipuçları ile hikaye anlatma, resimli kartlarla yeni
hikayeler oluşturma, dilimizi doğru kullanma becerileri gelişir.

Sosyal ve Duygusal gelişiminin desteklenmesinde eğitici oyuncakların önemi;
 Eğitici oyuncaklarla oynamak, bağımsızlık, kendine güven duygularını geliştirir.
 Çocuğun başladığı bir işi sürdürebilme ve sonuçlandırma becerisi kazanmasına
yardımcı olur.
11
 Arkadaş grubu ile oynama, paylaşma, yardımlaşma, işbirliği yapabilme, sırasını
bekleme, kurallara uyma, kazanma, kaybetme, rekabet gibi sosyal becerilerin
gelişmesine yardımcı olur.
 Eğitici oyuncaklarla oynarken çocuk duygularını da ifade etme olanağı bulur.
Yapabildiğinde, kazandığında ya da bitirdiğinde sevinç, bunun tam tersinde
kızgınlık, öfke, şaşkınlık gösterir. Duygularını dile getirir. Çocuk hem oyun
oynadığı, hem de bir gruba dahil olduğu için mutlu olur.
 Bunların dışında çocukların öz bakım becerilerini destekleyen eğitici oyuncaklar
hazırlanarak, giyinme, soyunma, bağcık bağlama gibi kişisel ve çevre temizliği
konularında davranış ve duyarlılık kazanmaları sağlanabilir.

Psiko- motor gelişiminin desteklenmesinde eğitici oyuncakların önemi;
 Eğitici oyuncaklar, parmak ve el kaslarının etkili olarak kullanılması, el-göz
koordinasyonu gibi becerilerin gelişimini destekler.
 Küçük kasların motor gelişimine katkı sağlar.
Gelişimin her alanını desteklemesi açısından eğitici oyuncaklar, farklı yaş ve gelişim
düzeyindeki tüm çocuklar için çok önemlidir.


Gelen aramalar: